Zeldzaam intiem portret, gefilmd van augustus 2011 tot augustus 2013, van een groep jonge revolutionaire vrienden in de miljoenenstad Homs in West-Syrië. Ze dromen ervan dat hun land wordt bevrijd van president Bashar al-Assad, en strijden voor rechtvaardigheid via vreedzaam protest. Naarmate het leger harder optreedt en hun stad in een spookstad verandert, veranderen de jongemannen in gewapende rebellen. De fi lm stelt twee vrienden op de voorgrond. De 19-jarige charismatische keeper van het nationale voetbalelftal Basset die met zijn revolutionaire liederen de stem van de protestbeweging in zijn wijk Bayada wordt en de 24-jarige media-activist en cameraman Ossama uit de aangrenzende wijk Khaldeeye. Doordat dicht op de gebeurtenissen wordt gefilmd, maakt de kijker haast deel uit van de groep. Levendige protestfeesten maken plaats voor in paniek vluchtende burgers, gevolgd door verbeten gevechten in een verlaten stad waarbij steeds meer dierbaren het leven laten. Alleen Bassets a capella gezongen protestliederen vormen de soundtrack, naast "stilte, slechts onderbroken door vogels en kogels." Soms geeft de regisseur in voice-over commentaar: "De wereld kijkt toe hoe we een voor een worden vermoord, en zwijgt als het graf." regie: TALAL DERKI camera: KATHAN HASSOUN, OSSAMA AL HOMSI, TALAL DERKI, ORWA NYRABIA montage: ANNA FABINI producent: ORWA NYRABIA, HANS ROBERT EISENHAUER Syrië, Duitsland, 2013, 87 minuten. Arabisch gesproken, Engels & Nederlands ondertiteld EXTRAS: IDFA Extended Q&A met makers. Interviewer: Harm Ede Botje (Vrij Nederland) Regio 2, Dolby 5.1, 16:9 Anamorf. "De last van het martelaarschap, de vermoeidheid in de strijd, het sterven van een stad - zelden werd het zo grillig en intiem verbeeld als in Return to Homs." DE VOLKSKRANT (*****)